Gazali Net Ana Sayfa
Anasayfa Anasayfa > Gazali Hakkında Söylenenler > Gazali Hakkında Eleştiriler
  Yeni Mesajlar Yeni Mesajlar
  Forum Yardım Forum Yardım  Forumu Ara   Kayıt Ol Kayıt Ol  Giriş Giriş

Çağdaş Gazali'yi destekleme

 Yanıt Yaz Yanıt Yaz
Yazar
Mesaj / Okunmamış Mesajları Gör
zczamaneyolcusu Açılır Kutu Gör
Kalfa
Kalfa


K.Tarihi: 29 Nisan 2010
Durumu: Aktif Değil
Gönderilenler: 706
Aktiflik
Seviye
Deneyim
Mesaj Seçenekleri Mesaj Seçenekleri   Alıntı zczamaneyolcusu Alıntı  Yanıt YazCevapla Mesajın Direkt Linki Konu: Çağdaş Gazali'yi destekleme
    Gönderim Zamanı: 27 Mayıs 2010 Saat 23:47
Çağdaş Gazali'yi destekleme

İslam tarihinde bütün 'devlet'ler, İbn Rüşd değil, Gazali'den yana tavır almayı tercih ettiler. Ama bu olay, yalnız İslam tarihiyle sınırlı bir olay da değildir. Ortaçağda Avrupa da bu aynı tartışma karşısında tavır alma zorunluluğuyla karşı karşıya geldi.
Tartışma, ne üstüneydi? Gazali (1058-1111), İbn Sina'nın (980-1037) evrenin düzenini akılla çözme girişimini eleştirmiş, aklın yanıltıcı olabileceğini, bilginin nihai kaynağının vahiy olduğunu söylemişti. Daha sonra da İbn Rüşd (1126-1198) Gazali'yi eleştirdi; aklın da Allah vergisi olduğunu, gerçekliği kendimiz araştıralım ve bulalım diye bize ihsan edildiğini söyledi (tarihlerden görüldüğü gibi, bu üç düşünür aynı yıllarda yaşamadılar).
'Otorite' konumunda olanın Gazali'yi tercih edeceği açık. Nitekim böyle oldu. Yalnız, dün yazdığım gibi, Kanuni zamanında Osmanlı devletinde değil; otoriteden söz edilebilir her durumda böyle oldu. Ayrıca, yalnız İslam devletleri tarihinde de değil: Roma ve Vatikan ile Galileo arasındaki kavgayı bu tartışmanın çerçevesi dışında kalan bir konu olarak görmek mümkün mü? Katolik Kilisesi, Giordano Bruno'yu yakarken, bu tartışmanın, kendi kayıtlarına geçmiş yansımalarına yaslanmıyor muydu? Zaten Gazali o kadar değil ama İbn Rüşd, 'Averroes' adıyla, Batı felsefesi tarihinin önemli uğrak noktalarından biridir.
Katolik Kilisesi İbn Rüşd'ü, Kanuni'nin sevdiğinden daha fazla sevmiyordu. Ama Katolik Kilisesi, Avrupa'nın entelektüel geleceğini İbn Rüşd ve Galileo gibi adamların belirlemesine engel olamadı. Niye? Her şeye rağmen bir hoşgörü damarı mı vardı, bu kilisenin? Yoksa, 'Batı' dediğimiz dünyada gizli ama yok edilemez bir 'ilericilik' vardı da, şaşmaz bir şekilde 'aydınlanma' yolunda yürümesi mi gerekiyordu. Hiçbiri değil elbette. Batı'nın tamamını kaplayan ve dediğini yaptırtan merkezi bir otoritesi yoktu. Dolayısıyla her şeyi tek otorite denetleyemiyordu (bizde olduğu gibi). Habsburg soyundan hafif çatlak II. Rudolf Brahe ve Kepler gibi Ptolemaios astronomisini çürüten adamları yanına davet edebiliyordu. İngiliz Hobbes Fransa'da, Fransız Descartes ise Hollanda'da, başlarında 'Ne yapıyorsun? Ne düşünüyorsun?' diyen adamlar olmaksızın, düşüncelerini üretebiliyorlardı. Hatta Galileo'nun başı İtalya'da derde girince, Amsterdamlı burjuvalar el altından haber gönderip
'İsterse kaçıralım. Bizim buraya aldıralım' diyebiliyorlardı. Ama Kanuni 'Akli ilim okutulmasın' buyurduğunda, gidip gizlice Şam'da veya İskenderiye'de bunu yapmak mümkün değildi.
Böylece Avrupa, kavga dövüş de olsa, son analizde İbn Rüşd yolundan yürüdü. Güçlü devlet sayesinde İslam âlemi ve Osmanlı devleti Gazali'yi uygulamayı başardı. Tabii bu, daha bir yığın motifle birlikte, onların arasında var olan bir öğeydi. Ama sonuçta buraya vardık. Buraya vardıktan sonra da, İslam âleminde, Gazali'nin İbn Rüşd'e tercih edilmesinin kötü sonuçlar veren talihsiz bir seçim olduğunun güçlü, yüksek bir sesle söylendiğini ben bilmiyorum. Dolayısıyla, 11. ve 12. yüzyılların bu felsefe sorununun bu âlemde hâlâ kapanmamış bir konu olduğunu düşünüyorum.
Ancak, Gazali/İbn Rüşd tartışmasını, bugün ele alınması zorunlu kapsamıyla ele alırsak, yani bunun 'otorite'den bağımsız, eleştirel düşünce üretme anlamına geleceğini kabul edersek, yalnız Kanuni ve Osmanlı değil, 2002 yılının Türkiye Cumhuriyeti'nin de bunu henüz yapmadığını, çünkü bunu yapmanın iyiliğine hâlâ ikna olmadığını söyleyebiliriz.

Murat Belge

 

http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=38732



Düzenleyen admin - 31 Mayıs 2010 Saat 20:13
Yukarı Dön
painter Açılır Kutu Gör
Çırak
Çırak


K.Tarihi: 17 Ocak 2012
Durumu: Aktif Değil
Gönderilenler: 13
Aktiflik
Seviye
Deneyim
Mesaj Seçenekleri Mesaj Seçenekleri   Alıntı painter Alıntı  Yanıt YazCevapla Mesajın Direkt Linki Gönderim Zamanı: 25 Şubat 2012 Saat 05:48
Kanuni'nin "Akli ilim okutulmasın" dediğini duymadık. Dediyse hangi tarih kitabında yazıyor bu? Diyelim ki böyle birşey dedi, doğru söylüyor, bravo! diyecek kadar akılsız değiliz!

Ama yakın tarihimizden bir başka padişah olan İkinci Abdulhamid'in ilimle ilgili icraatlarına bakarsak akli ilimleri sadece sözle değil icraatla da desteklediğini görürüz.

İkinci Abdulhamidin faaliyetlerinden sadece bazıları:
Modern tıp fakültesi
1880'de Hukuk Mektebi ve Divan-ı Muhasebatı (Sayıştay)
1881'de Güzel Sanatlar Akademisi,
1883'te Yüksek Ticaret Mektebi,
1884'te Yüksek Mühendis Mektebi ve Yatılı Kız Lisesi
1886'da Mülkiye Lisesi
1889'da Bursa'da İpekçilik Mektebi
1891'de Üsküdar Lisesi ve Rüşdiyye Mektepleri
1894'te Hamidiye Yüksek Ticaret Mektebi
1900'de Medine-i münevvereye kadar telgraf hattı
Şam'da Tıbbiye-i Mülkiye
1904'te Dilsiz ve Sağırlar Mektebi
1904'te Bingazi'ye telgraf hattı
...





Düzenleyen painter - 25 Şubat 2012 Saat 06:00
Yukarı Dön
 Yanıt Yaz Yanıt Yaz

Forum Atla Forum İzinleri Açılır Kutu Gör

Powered by Web Wiz Forums Free Express Edition
Copyright ©2001-2009 Web Wiz
Türkçe Çeviri Hakan Tekgöz

Bu Sayfa 0,078 Saniyede Yüklendi.

tumblr statistics